Κυριακή, 13 Μαρτίου 2011

Χημικές μαριονέτες;

Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική μελέτη των χημικών ουσιών-σημάτων που εκκρίνουν οι έμβιοι οργανισμοί για τις λειτουργικές και τις επικοινωνιακές τους ανάγκες έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο. Από πολύ καιρό ήταν γνωστό ότι μια σειρά από ειδικά χημικά μόρια (οι ορμόνες) παράγονται στο εσωτερικό κάθε οργανισμού με σκοπό να ρυθμίζουν, δηλαδή να πυροδοτούν ή να καταστέλλουν, κάποιες εσωτερικές ζωτικές λειτουργίες.

Πιο πρόσφατα, όμως, διαπίστωσαν και την παρουσία αρκετά διαφορετικών χημικών σημάτων με εμφανώς «εξωστρεφή» βιολογική λειτουργία. Πρόκειται για χημικά σήματα τα οποία ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι ζωντανοί οργανισμοί αποκλειστικά για τις επικοινωνιακές τους ανάγκες. Κατ' αναλογία με τις ορμόνες, οι Peter Karlson και Martin Luscher το 1959 ονόμασαν αυτά τα αινιγματικά χημικά σήματα φερομόνες (ή και φερορμόνες, σύνθετη λέξη από το φέρω+ορμή= προκαλώ διέγερση).
Και όπως πολύ ορθά υπέθεταν τότε, οι φερομόνες θα πρέπει να παίζουν αποφασιστικό ρόλο στη ρύθμιση της συμπεριφοράς των οργανισμών σε όλο το ζωικό βασίλειο. Γεγονός που, τα επόμενα χρόνια, επιβεβαιώθηκε από πλήθος ερευνών. Αποδείχτηκε μάλιστα και πειραματικά ότι οι φερομόνες μπορούν να έχουν είτε προσελκυστική και διεγερτική είτε απωθητική και κατασταλτική λειτουργία: η έκκριση συγκεκριμένων φερομονών λειτουργεί στο εσωτερικό της ομάδας άλλοτε ως σήμα κινδύνου ή συναγερμού, που θέτει σε επιφυλακή τα μέλη της, και άλλοτε ως ερωτικό σήμα, που δημιουργεί ακαταμάχητη έλξη του αρσενικού προς το θηλυκό (ή το αντίστροφο).
Τι γίνεται όμως με τους ανθρώπους; Μήπως, παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη της νοημοσύνης και της ανθρώπινης συνείδησης, παραμένουμε δέσμιοι των χημικών μας προδιαγραφών; Μαριονέτες που κινούμαστε μηχανικά από κάποια αόρατα νήματα, δηλαδή από κάποιες υποσυνείδητες βιοχημικές διεργασίες;
Διάφορες έρευνες υποδεικνύουν ότι, όπως συμβαίνει και με τα υπόλοιπα ζώα, πολλές ανθρώπινες σωματικές εκκρίσεις κρύβουν μέσα τους φερομόνες, δηλαδή τα ζωώδη και «αποκρουστικά» χημικά σήματα που με διάφορα τεχνητά αρώματα επιχειρούμε να τα συγκαλύψουμε και με την καθημερινή καθαριότητα να τα εξαλείψουμε.
Ομως, παρά τις φιλότιμες και κοπιώδεις προσπάθειές μας, η οσμή του ανδρικού ιδρώτα φαίνεται πως αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόνης ακόμη και των πιο «καθώς πρέπει» γυναικών. Πράγματι, πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η ανδροσταδιενόνη, ένα βασικό συστατικό του ανδρικού ιδρώτα (υπάρχει επίσης στο σάλιο και στο σπέρμα), αυξάνει εντυπωσιακά την ερωτική επιθυμία των γυναικών. Οπως διαπιστώθηκε πειραματικά, οι περισσότερες γυναίκες που εισέπνεαν ικανή ποσότητα αυτής της αρσενικής φερομόνης, ανέφεραν σαφή βελτίωση της ψυχολογικής τους διάθεσης και σημαντικά αυξημένη σεξουαλική διέγερση· ανάλογα θηλυκά αφροδισιακά εκκρίνονται από το γυναικείο σώμα και επηρεάζουν εξίσου αποτελεσματικά την ανδρική επιθυμία για σεξ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: